اجرای طرح انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی تا پایان شهریور ۱۴۰۴؛ تحول در نظام یارانه سوخت
طرح اتصال سهمیه سوخت به کارت بانکی که نخستینبار حدود سه سال پیش مطرح شد، اکنون با الزام قانون بودجه سال ۱۴۰۴ وارد مرحلهای جدیتر شده است. طبق اعلام وزیر نفت، این طرح قرار است تا پایان شهریورماه اجرایی شود و بهعنوان یکی از مهمترین اقدامات دولت در راستای اصلاح نظام یارانهای سوخت شناخته میشود.
اهداف کلیدی طرح
طرح انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی با چند هدف اصلی طراحی شده است:
عدالتمحوری در توزیع یارانه سوخت: با حذف کارتهای مجزا و اتصال به حساب بانکی، امکان کنترل دقیقتر و هدفمندتر یارانه فراهم میشود.
کاهش هزینههای اجرایی: صدور و نگهداری کارتهای سوخت مجزا هزینهبر است؛ اتصال به کارت بانکی این هزینهها را به حداقل میرساند.
افزایش امنیت و شفافیت: استفاده از زیرساختهای بانکی، امکان نظارت دقیقتر بر تراکنشهای سوختی را فراهم میکند.
تسهیل فرآیند سوختگیری: مردم میتوانند با ابزارهایی که روزانه استفاده میکنند، مانند کارت بانکی یا اپلیکیشن موبایل، سوختگیری کنند.
الزام قانونی در بودجه ۱۴۰۴
بر اساس بندهای قانون بودجه سال ۱۴۰۴، وزارت نفت موظف شده با همکاری بانک مرکزی، ظرف چهار ماه از ابتدای سال، امکان انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی را فراهم کند. همچنین آییننامه اجرایی این طرح باید تا پایان اردیبهشتماه به تصویب هیئت وزیران برسد.
با وجود این الزام قانونی، اجرای طرح به دلیل پیچیدگیهای فنی و امنیتی با تأخیر مواجه شده است. مسئولان اعلام کردهاند که زیرساختهای فنی و هماهنگی میان دستگاههای مختلف باید بهطور کامل آماده شود تا اجرای سراسری بدون مشکل انجام گیرد.
وضعیت زیرساختها و اجرای آزمایشی
کرامت ویسکرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، اعلام کرده که در صورت تصویب آییننامه اجرایی، این شرکت آمادگی کامل برای اجرای طرح را دارد. به گفته او، جلسات متعددی میان وزارت نفت، بانک مرکزی و سایر نهادهای مسئول برگزار شده و پیشنویس آییننامه در کمیسیون اقتصادی دولت در حال بررسی است.
در اوایل ماه جاری، اجرای آزمایشی این طرح در یکی از جایگاههای سوخت تهران انجام شد. این آزمایش منجر به شناسایی برخی مشکلات فنی و بانکی شد که نیازمند اصلاح و بازنگری در آییننامه اجرایی است. همین موضوع باعث شد تدوین نهایی آییننامه با دقت بیشتری ادامه یابد.
آیا کارت سوخت حذف میشود؟
یکی از پرسشهای رایج در میان مردم، احتمال حذف کارتهای سوخت فعلی است. عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت، در واکنش به این شایعات اعلام کرده که کارتهای سوخت فعلی حذف نخواهند شد و سهمیه خودروها محفوظ باقی میماند.
او توضیح داده که در بازطراحی سامانه سوخت، چهار ابزار برای دریافت بنزین پیشبینی شدهاند:
کارت سوخت
کارت بانکی
توکن
اپلیکیشن موبایل
بنابراین، اتصال کارت بانکی به سامانه سوخت یکی از گزینههای جدید است و بهمعنای حذف کامل کارتهای فعلی نیست.
زمانبندی اجرای طرح و چالشهای پیشرو
وزیر نفت اخیراً اعلام کرده که با اصلاح زیرساختها، اجرای این طرح تا پایان شهریور به بهرهبرداری خواهد رسید. این اقدام علاوه بر تسهیل خدمات، هزینههای صدور کارتهای جدید را نیز کاهش خواهد داد.
با این حال، کارشناسان معتقدند که موفقیت این طرح منوط به چند عامل کلیدی است:
هماهنگی کامل میان سامانههای بانکی و سامانه هوشمند سوخت
رفع نواقص فنی و امنیتی شناساییشده در اجرای آزمایشی
تصویب نهایی آییننامه اجرایی توسط هیئت وزیران
آموزش و اطلاعرسانی عمومی به مردم درباره نحوه استفاده از ابزارهای جدید
جمعبندی و چشمانداز آینده
طرح انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی، گامی مهم در مسیر اصلاح نظام یارانهای کشور و بهروزرسانی زیرساختهای خدماتی است. با وجود اعلام زمانبندی مشخص، موفقیت آن وابسته به آمادهسازی کامل زیرساختها و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی خواهد بود.
مردم باید همچنان کارتهای سوخت خود را حفظ کنند و در عین حال، منتظر آغاز دورهای تازه در فرآیند سوختگیری باشند؛ دورهای که امکان استفاده از ابزارهای متنوع از جمله کارت بانکی را فراهم خواهد کرد
